DIRETIVA DA INSPETORA-GERAL SOBRE A MANUTENÇÃO E GESTÃO DOS ATIVOS INFORMÁTICOS INSTITUCIONAIS
Diretiva n.º 001/IG/AIFAESA/2026
Data: 6 abril 2026
Entrada em vigor: Imediata
Klasifikasaun: Internu – Ofisial
I. PREÂMBULO
Aset (ou ativu) informátiku sira AIFAESA nian, hanesan komputador, server, ekipamente rede no perifériku sira, kontitui propriedade Estadu nian, ne'ebé disponibiliza ekskluzivamente ba kumprimentu funsoens institusionais..
Utilizasaun korreta, manutensaun no prezervasaun reprezenta obrigasaun servisu públiku ida, hodi nune'e, funsionáriu sira hotu tenki asegura nia estadu funsionamentu diak.
II. FUNDAMENTASAUN NO BAZE LEGAL
Konsidera katak:
- Ativu sira finansia husi Orsamentu Jeral Estadu;
- Nia manutensaun adekuada konsitui obrigasaun administrativa no legal;
- Neglijênsia kauza efisiência institusional no desperdísiu rekursu públike;
- Seksaun Teknolojia Informasaun responsabiliz aba jestaun téknika ativu sira ne'e;
Nudar Inspetora-Jeral hau determina adosaun obrigatória prosedimentu sira ba manutensaun no kontrolu ne'ebé deskreve iha diretiva ida ne'e.
III. PRINSÍPIU JERAL SIRA
1. Responsabilidade & Uzu
- Funsionáriu sira sai kustodiante ba ekipamentu serbisu sira neebé sira uza, laós nain;
- Probidu uzu indevidu ou neglijente;
- Kualker fallansu tenke relata iha raxo máximu oras 24.
2. Rejisto Obrigatóriu
- Atividade manutensaun sira hotu tenki rejista iha sistema ofisial (https://seksaunit.aifaesa.org);
- Atividade sira neebé la rejista konsidera inexistente.
IV. PLANU MANUTENSAUN PREVENTIVA
Manutensaun obrigatória no estruturada tuir nível sira tuir mai nee:
Diária
- Verifikasaun server no rede
- Monitorizasaun ticket pedidu asistensia
- Konfirmasaun backup sira
Semanal
- Reinísiu (restart) equipamentu rede
- Verifikasaun armazenamentu
- Auditoria asesu
- Verifikasaun impresor (printer) sira
Mensal
- Antivírus no atualizasaun sira
- Teste UPS
- Limpeza físiza
- Jestaun utilizadores
- Verifikasaun disku sira (SMART)
- Otimizasaun armazenamentu
Trimestral
- Limpeza profunda
- Teste rekuperasaun backup sira
- Auditoria software
- Atualizasaun firmware
Semestral
- Inspesaun fízika kompleta
- Substituisaun perifériku sira
- Atualizasaun inventáriu
- Formasaun iha siberseguransa
Anual
- Substituisaun bateria UPS
- Auditoria IT kompleta
- Renovasaun de lisensa sira
- Atualização do plano de contingência
V. PROCEDIMENTU KONTROLO TÉKNIKU
1. Health Check (Mensal)
Tenke inklui:
- Avaliasaun jeral (0–100)
- Temperatura CPU
- Estadu disku nian
- Estadu sistema nian
- Rejistu mínimu: fulan ida dala 2
-
Indikador sira:
VI. JESTAUN DISKU SIRA
- Identifikasaun obrigatória tipo disku (HDD ou SSD);
-
Desfragmentasaun:
- Bela halo deit ba HDD;
- Labele halo ba SSD;
- Verifikasaun TRIM iha SSD;
- Manutensaun espasu livre mínimu 20% husi kapasidade disku.
1. Responsabilidade sira
- Diretor DAF: supervizaun jeral
- Chefe de TI: ezekuzaun operasional
2. Eskala Avaliasaun Téknika
- 85–100: Exselente
- 60–84: Aseitável
- 40–59: Nesesita intervensaun
- 0–39: Krítiku
3. Avaliasaun Dezempeñu
Inklui:
- Kmprimentu tarefa
- Rejistu kompletu
- Kapasidade resposta
- Jestaun adekuada ba ativu sira hotu
VIII. MEDIDA DISCIPLINAR SIRA
IX. DISPOSIÇÕES FINAIS
A presente diretiva entra em vigor na data da sua assinatura, sendo de cumprimento obrigatório por todos os elementos da Seksaun Teknolojia Informasaun.
X. LOCAL E ASSINATURA
Fo sai iha: Díli, Timor-Leste
Data: 6 abril 2026
Inspetora-Geral
Dra Odete da Slva Viegas, Dermatologista